poezja polska - serwis internetowy

STRONA GŁÓWNA ˇ REGULAMIN ˇ WIERSZE UŻYTKOWNIKÓW ˇ IMAK - MAGAZYN VIDEO ˇ AKTUALNOŚCI ˇ FORUM ˇ KSIĘGARNIA "POEZJA"środa, 23.10.2019
Nawigacja
STRONA GŁÓWNA

REGULAMIN
POLITYKA PRYWATNOŚCI

PARNAS - POECI - WIERSZE

WIERSZE UŻYTKOWNIKÓW

WIERSZE /VIDEO/

PIOSENKA POETYCKA /VIDEO/

IMAK - MAGAZYN VIDEO

WOKÓŁ POEZJI /teksty/

WOKÓŁ POEZJI /VIDEO/

RECENZJE UŻYTKOWNIKÓW

KONKURSY 2008/10 (archiwum)

KONKURSY KWARTAŁU 2010 - 2012

-- KONKURS NA WIERSZ -- (IV kwartał 2012)

SUKCESY

GALERIA FOTO

AKTUALNOŚCI

FORUM

CZAT

KSIĘGARNIA "POEZJA"

LINKI

KONTAKT

Szukaj


Ostatnio dodane Wiersze
Zwielokrotnienie
rewindykacja
wszystko jakby nic
miłościomanią zagnie...
Nieadekwatnie
wybór nowego
ZNAKI
Niezw...
"Jesiennego krwotoku...
Eskapizm
Wątki na Forum
Najnowsze Wpisy
...Nobel Dla Olgi To...
Parafrazy
slam?
"Co to jest poezja?"...
Ekhm...
Miasto. Wiwisekcja
EKSPERYMENTY
,, limeryki"
alfredki
Czy Peter Handke utr...
Licznik odwiedzin
[licznik]
Olgerd Dziechciarz - Krajobraz niewyraźny - recenzja tomu "Przejścia podziemne" Arkadiusza Stosura
O odwiedzinach w śnie, czyli u „samego siebie”, jest tom Przejścia podziemne Arkadiusza Stosura. Nowosądecko-krakowski poeta to laureat zeszłorocznej edycji konkursu poetyckiego im. Kazimierza Ratonia, a rzeczony tom jest nagrodą główną. Redakcji książki podjął się Roman Honet. Powstał bardzo dobry, solidny, spójny tomik. Co jednak widać w Przejściach podziemnych przede wszystkim? Starą prawdę, że to, co widać, jest zawsze niewyraźne. Ta książka bowiem – to właściwie poemat o śnieniu, w którym świat traci na ostrości. Wiersze układają się w wędrówkę od snu do snu. Mamy tu do czynienia z poezją oniryczną w każdym calu.

W XX wieku w polskiej poezji zainteresowanie snami, ich znaczeniem, było dość powszechne. Typ poetyki, jaki stosuje Stosur, bliższy jest Karpowiczowi niż katastrofistom z Gajcym i Baczyńskim na czele. Bohater tych wierszy nie utknął w śnie „na amen”, pojawia się i na jawie, a oba światy się przenikają. W pewnym momencie już nie wiemy, czy podmiot śpi czy obudził się i tylko wspomina sen, próbując go sobie zrekonstruować. Sny łatwo zapomnieć, ale o to chyba chodzi – gdybyśmy je pamiętali zbyt mocno, może w ogóle nie chcielibyśmy się obudzić? Sny są mocno uzależniającym narkotykiem. Mogą być ucieczką – i tak dzieje się u Stosura. Mogą również być zagrożeniem – o czym później. Senne podróże trwają bez końca. Daleko im jednak do podróży PKP – te eskapady nie męczą i nie stresują. Nie wiemy, co jest ich celem. Mimo to idziemy.

W końcu przychodzi nam do głowy, że powinniśmy poszukać jakiegoś przejścia. Ale dokąd ma nas to przejście zaprowadzić? I po co skrót, skoro nie ma celu? Najgorzej, gdy coś nas nagle wyrwie z objęć Morfeusza. Chcemy wracać. Zasypiając, mamy nadzieję, że powrócimy do tego snu, z którego zostaliśmy wyjęci jak dziecko z łona matki. Może był to wreszcie ten spełniony sen, gdzie wszystko nam się uda (w przeciwieństwie do życia)? Ale taki sen nigdy nie nadejdzie. Czy jednak mamy porzucić wszelką nadzieję? Jest kolejny sen, kolejna mara. Błądzimy – to mogą być lasy, głębiny oceanu, a czasem podziemia albo zimne klatki schodowe („Wiersz pieszy”). Wciąż się łudzimy, że trafimy tam, gdzie powinniśmy i że istnieje do tego miejsca skrót. Szukamy go, wierząc, że to jest takie specjalne przejście, być może podziemne, dzięki któremu dotrzemy do... właśnie: do czego?

W tej poezji jest wiele samotności. Zaczynamy w towarzystwie (matki), ale konamy, bywa, bez obecności drugiej osoby. Nie ma większej samotności niż w momencie śmierci. Bohater wierszy Stosura rzadko ma koło siebie kogoś, kto by mu towarzyszył w drodze. Czasem pojawia się pies, kobieta, jakieś ślady osób (np. dłonie dozorców w wierszu „Tkanie z resztek”), ale w rzeczywistości – Ludzi/ widujemy coraz rzadziej, znacznie/ częściej metal, rdzę i gnuśne chwile dojrzałego listopada („Doświadczenie”). Wszystko zaś odbywa się w dość enigmatycznym krajobrazie niewyraźnym, pełnym niedojrzałej zieleni i wycierających się linii brzegu („Krajobraz niewyraźny”).

W „Nowych Książkach” (nr 12, 2010) Jagoda Wierzejska pyta Wilhelma Dichtera, autora Szkoły bezbożników:

– W Pana książkach często pojawiają się opisy snów. Jaką rolę odgrywają one w narracji?

– Są to lustrzane odbicia rzeczywistości. Rodzaj komentarzy.

– Co się Panu teraz śni? – pyta dalej dziennikarka.

– Z przyjemnością powiem, że od skończenia trzeciej książki w zasadzie nic mi się nie śni.

– Dlaczego mówi Pan to z przyjemnością? – dziwi się Wierzejska.

– Boję się snów – ucina Dichter.

Doświadczenie życiowe Stosura, w porównaniu z Dichterem, świadkiem Holokaustu, jest nie tylko skromne, ale, jak sadzę, także dużo mniej traumatyczne, więc on nie ma powodów, by się bać snów. Podejrzewam, że są dla niego ukojeniem. Ludzie po przejściach, dla których sny są katorgą, pewnie mu ich zazdroszczą. Ale może poeta powinien się jednak zacząć ich bać. I może też powinien trochę od nich odpocząć.

Dobrze, gdy w wierszach jest ciut więcej mięsa. Gdybym był wegetarianinem, pewnie by mi to nie przeszkadzało, ale ja lubię od czasu do czasu przeczytać coś konkretnego – to właściwie jedyny zarzut wobec tej książki. Poza tym zapowiedź tego, czego bym oczekiwał, znalazłem w ostatnim wierszu tomu, zatytułowanym „Krajobraz po przejściach”. Jest on podsumowaniem drogi wśród snów, a jednocześnie, moim zdaniem, najlepszym wierszem tomu: To, co ważne, pozostaje/ nienaruszone, święte. Aż do czasu/ przemarszu obcych armii, co zbierają/ łupy, zostawiają spaloną ziemię, puste pola i płonące lasy. Dobrze, że ten wiersz wieńczy dzieło, bo każdy udany występ powinien być spuentowany czymś, w czym nie ma za wiele sennych nut.


Arkadiusz Stosur, Przejścia podziemne, Biblioteka Galerii Literackiej przy GSW BWA Olkusz, Biblioteka „Frazy”, Olkusz 2010.


Recenzja ukazała się w „Arteriach” nr 1(10)/2011.


Komentarze
Brak komentarzy.
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
Współpracują z nami

agencja zatrudnienia

REKLAMA GOOGLE

Pajacyk
[www.pajacyk.pl]
IMAK
VIDEO MAGAZYN
ostatnie wydanie
GRUDZIEŃ 2013

I M A K
internetowy magazyn kulturalny

Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
Aktualności
XIV Ogólnopolski Kon...
Lipcowy minikonkurs ...
Informacja moderator...
VII OKP im. Michała ...
Rozstrzygnięcia XXXI...
XIII EDYCJA TURNIEJ...
tomik "Niosę swój k...
Majowy mini-konkurs ...
Prośba o zgłaszanie ...
Kwietniowy mini-konk...
Użytkownicy
Gości Online: 9
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanych Użytkowników: 6 098
Nieaktywowani Użytkownicy: 1
Najnowszy Użytkownik: Domimarzycielka

nie ponosimy żadnej odpowiedzialności za treść wpisów
dokonywanych przez gości i użytkowników serwisu

PRAWA AUTORSKIE ZASTRZEŻONE

copyright © korgo sp. z o.o.
witryna jako całość i poszczególne jej fragmenty podlegają ochronie w myśl prawa autorskiego
wykorzystywanie bez zgody właściciela całości lub fragmentów serwisu jest zabronione
serwis powstał wg pomysłu Piotra Kontka i Leszka Kolczyńskiego

50590096 Unikalnych wizyt

Powered by PHP-Fusion v6.01.7 © 2003-2005