Dom Literatury w Łodzi (ul. Roosevelta 17) zaprasza 7 maja 2013 r. (wtorek) na spotkanie literackie połączone z wystawą.

Program:

godz. 18:30 - Galeria - wernisaż - Jan Czarny, Dziwne tematy malowane temperą
kurator wystawy: prof. Andrzej Gieraga

godz. 19:00 - Kawiarnia Literacka - spotkanie z poezją Jana Czarnego
prowadzenie: Andrzej Strąk

Dziwne tematy malowane temperą - to pierwsza większa wystawa prac Jana Czarnego (ur. 1918 w Kaliszu, zm. 1985 w Łodzi) - poety, prozaika, satyryka, tłumacza, autora scenariuszy filmów animowanych, malarza. Dom Literatury w Łodzi przygotował ją i połączył ze spotkaniem prezentującym literacką twórczość autora. Pretekstem do przypomnienia postaci Jana Czarnego jest 95. rocznica jego urodzin, przypadająca w lipcu tego roku.

Skromna wystawa jego malarstwa odbyła się w 1988 r. we foyer Teatru Studyjnego '83, z inicjatywy ówczesnego dyrektora teatru - Pawła Nowickiego i kierownika artystycznego - Zdzisława Jaskuły. Chociaż Jan Czarny z wykształcenia był artystą plastykiem (studia w Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu), jego malowanie nigdy nie wyszło poza ściany jego domu. Ze sztuką był jednak zawsze związany - choćby poprzez przyjaźnie z wieloma artystami jego pokolenia. Pisał też o sztuce do "Osnowy" i do katalogów wystaw (m.in. o S. Krygierze, L. Rózdze, B. Liberskim, H. Strumille, H. Płócienniku). W połowie lat pięćdziesiątych był współtwórcą Piątego Koła, grupującego najwybitniejszych łódzkich malarzy, rzeźbiarzy, poetów, architektów i krytyków sztuki. Zarobkowo - całe życie pracował jako redaktor w studiu dubbingowym.

Jan Czarny, "poeta cichego liryzmu i wrażliwych oczu" - jak nazwał go Zbigniew Herbert w recenzji - autor kilku tomów wierszy, zbiorów opowiadań i dwu powieści, jest dziś pamiętany przede wszystkim jako autor fraszek i aforyzmów (kilka tomów), bez których nie może się obejść żadna antologia tego gatunku, wysoko cenionych przez krytykę i przez czytelników (np. internauci stworzyli stronę, na której wymieniają się najcelniejszymi epigramami Czarnego).

Prezentowane na wystawie w Domu Literatury w Łodzi prace są na ogół niewielkich rozmiarów, często są to małe deseczki czy kamienie. Gwasze i rysunki są podobne w poetyce i formie do wierszy i prozy Jana Czarnego - są żywiołowe, nieuładzone, wywiedzione z niepospolitej wyobraźni, mieszającej to, co wydaje się trudne do pogodzenia: lirykę i groteskę. W wywiadzie dla "Odgłosów" w 1976 r. Czarny powiedział: "Groteska jest funkcją mojego pisarstwa, a może nawet i życia".

Lucyna Skompska


(nadesłane)